Вплив неіонізуючої радіації на кількісні та якісні показники м'ясної продукції курей

Автор(и)

  • С.Б. Просяний Заклад вищої освіти «Подільський державний університет», Кам'янець-Подільський, Україна
  • Ю.В. Горюк Заклад вищої освіти «Подільський державний університет», Кам'янець-Подільський, Україна https://orcid.org/0000-0002-7162-8992
  • О.О. Свінціцька Заклад вищої освіти «Подільський державний університет», Кам'янець-Подільський, Україна

DOI:

https://doi.org/10.31073/onehealthjournal2025-IV-04

Ключові слова:

неіонізуюча радіація, ЗІЕМП ННЧ, кури кросу Домінант Д959, продуктивність, маса тушки, внутрішні органи, м'язова тканина, сирий протеїн

Анотація

Зростаючий інтерес до неіонізуючої радіації та її можливого біологічного впливу сприяв активізації досліджень щодо її застосування у тваринництві. У статті розглянуто вплив неіонізуючої радіації (змінного імпульсного електромагнітного поля наднизької частоти (ЗІЕМП ННЧ) на продуктивні показники курей комбінованого напряму продуктивності кросу Домінант, Д959. проаналізовано зміни в масі патраної тушки та окремих внутрішніх органів за умов впливу різних рівнів неіонізуючого випромінювання наднизької частоти. Окрему увагу приділено якісним характеристикам м'яса – вмісту сирого протеїну в гідролізатах білків грудних м'язів дослідних курей. Проведене дослідження засвідчило відсутність патологічних змін у внутрішніх органах курей після впливу ЗІЕМП ННЧ, що підтверджує біологічну безпечність застосованих режимів опромінення незалежно від вмісту протеїну в раціоні. Результати дослідження свідчать, що за певних використаних нами режимів опромінення, виникають статистично вірогідні зміни у досліджуваних показниках. Зокрема, виявлено, достовірне зростання маси патраної тушки курей під впливом неіонізуючої радіації за схемою опромінення по 30 хвилин щодоби впродовж 150 діб, годівля яких проводилась з підвищеним або пониженим на 15 % вмістом протеїну в раціоні. Проведені дослідження свідчать про потенційно позитивну роль періодичного впливу ЗІЕМП ННЧ як адаптогенного чинника, що сприяє збереженню або навіть підвищенню вмісту протеїну в м'язовій тканині, особливо за умов помірного стресу і адаптаційного білкового дефіциту. У той же час, постійна дія ЕМП при дефіциті поживних речовин має пригнічуваний ефект на білковий обмін. Отримані дані дають підстави вважати ЗІЕМП ННЧ перспективним фактором для стимуляції росту м'язової маси курей, а постійний режим опромінення – більш ефективним у порівнянні з періодичним. Режим впливу електромагнітного поля слід розглядати як важливий регулятор метаболічних процесів, здатний модулювати ефективність білкового обміну залежно від харчового статусу організму. Подальші дослідження доцільно спрямувати на вивчення механізмів впливу, а також оптимізацію параметрів застосування ЗІЕМП ННЧ у птахівництві для досягнення максимальної продуктивності.

Посилання

Al-Akhras M.A. (2008) Influence of 50 Hz magnetic field on sex hormones and body, uterine, and ovarian weights of adult female rats. Electromagnetic Biology and Medicine. 27(2):155–163. https://doi.org/10.1080/15368370802072125.

Alugwu S.U., Okonkwo T.M., Ngadi M.O. (2022) Effect of cooking on physicochemical and microstructural properties of chicken breast meat. European Journal of Nutrition & Food Safety; 14:43–62. https://doi.org/10.9734/ejnfs/2022/v14i111264.

Asmarani R.R., Ujilestari T., Sholikin M.M., Wulandari W., Damayanti E., Anwar M., Aditya S., Karimy M.F., Wahono S.K., Triyannanto E., Adli D.N., Sujarwanta R.O., Wahyono T. (2024) Meta-analysis of the effects of gamma irradiation on chicken meat and meat product quality. Veterinary World.; 17(5): 1084–1097. https://doi.org/10.14202/vetworld.2024.1084-1097.

Balamatsia C.C., Rogga K., Badeka A., Kontominas M.G., Savvaidis I.N. (2006) Effect of low-dose radiation on microbiological, chemical, and sensory characteristics of chicken meat stored aerobically at 4°C. Journal of Food Protection; 69(5): 1126–1133. https://doi.org/10.4315/0362-028x-69.5.1126.

Chun H.H., Kim J.Y., Lee B.D., Yu D.J., Song K.B. (2010) Effect of UV-C irradiation on the inactivation of inoculated pathogens and quality of chicken breasts during storage. Food Control; 21(3):276–280. https://doi.org/10.1016/j.foodcont.2009.06.006.

Dyche J., Anch A.M., Fogler K.A.J., Barnett D.W., Thomas C. (2012) Effects of power frequency electromagnetic fields on melatonin and sleep in the rat. Emerging Health Threats Journal; 5(1):10904. https://doi.org/10.3402/ehtj.v5i0.10904.

Fouad A.M., El-Senousey H.K. (2014) Nutritional factors affecting abdominal fat deposition in poultry: a review. Asian-Australasian Journal of Animal Sciences; 27(7):1057–1068. https://doi.org/10.5713/ajas.2013.13702.

Gerardi G., De Ninno A., Prosdocimi M., Ferrari V., Barbaro F., Mazzariol S., Bernardini D., Talpo G. (2008) Effects of electromagnetic fields of low frequency and low intensity on rat metabolism. BioMagnetic Research and Technology; 6(1):3. https://doi.org/10.1186/1477-044x-6-3.

Gunes S., Buyukakilli B., Yaman S., Turkseven C.H., Balli E., Cimen B., Bayrak G., Celikcan H.D. (2020) Effects of extremely low-frequency electromagnetic field exposure on the skeletal muscle functions in rats. Toxicology and Industrial Health; 36(2):119–131. https://doi.org/10.1177/0748233720912061.

Hashim M.S., Yusop S.M., Rahman I.A. (2024) The impact of gamma irradiation on the quality of meat and poultry: a review on its immediate and storage effects. Applied Food Research; 4(2):100444. https://doi.org/10.1016/j.afres.2024.100444.

Indiarto R., Irawan A.N., Subroto E. (2023) Meat irradiation: a comprehensive review of its impact on food quality and safety. Foods; 12(9):1845. https://doi.org/10.3390/foods12091845.

Lin H.Y., Lin Y.J. (2011) In vitro effects of low frequency electromagnetic fields on osteoblast proliferation and maturation in an inflammatory environment. Bioelectromagnetics; 32(7):552–560. https://doi.org/10.1002/bem.20668.

Lindberg L., McCann R.R., Smyth B., Woodside J.V., Nugent A.P. (2024) The environmental impact, ingredient composition, nutritional and health impact of meat alternatives: a systematic review. Trends in Food Science & Technology; 104483. https://doi.org/10.1016/j.tifs.2024.104483.

Morabito C., Steimberg N., Rovetta F., Boniotti J., Guarnieri S., Mazzoleni G., Mariggio M.A. (2017) Extremely low-frequency electromagnetic fields affect myogenic processes in C2C12 myoblasts: role of gap-junction-mediated intercellular communication. BioMed Research International; 2017: 1–10. https://doi.org/10.3390/ijms25189857.

Nisbet H.O., Akar A., Nisbet C., Gulbahar M.Y., Ozak A., Yardimci C., Comlekci S. (2016) Effects of electromagnetic field (1.8/0.9GHz) exposure on growth plate in growing rats. Research in Veterinary Science; 104:24–29. https://doi.org/10.1016/j.rvsc.2015.11.002.

Pawlak K., Nieckarz Z., Sechman A., Wojtysiak D., Bojarski B., Tombarkiewicz B. (2018) Effect of a 1800 MHz electromagnetic field emitted during embryogenesis on chick development and hatchability. Anatomia, Histologia, Embryologia; 47(3):222–230. https://doi.org/10.1111/ahe.12346.

Prosyanyi S., Horiuk V. (2021) Influence of non-ionizing radiation on protein metabolism in chickens. Naukovij visnik veterinarnoi medicini; (2(168)):136–146. https://doi.org/10.33245/2310-4902-2021-168-2-136-146.

Prosyanyi S.B., Horiuk V.V. (2020) The influence of low-frequency electromagnetic radiation on the level of thyroid hormones in chickens. Veterinary Science, Technologies of Animal Husbandry and Nature Management; (5):132–137. https://doi.org/10.31890/vttp.2020.05.24.

Reed C., Tystahl A., Bauer E., Eo H., Lee J.H., Buhr T., Clark P., Valentine R. (2023) The effects of acute stress and repeated bouts of ethanol consumption on rates of muscle protein synthesis and related signaling in male mice. Physiology; 38(S1). https://doi.org/10.1152/physiol.2023.38.s1.5733717.

Siddiqi N., Al Nazwani N. (2019) Effects of electromagnetic field on the development of chick embryo: an in vivo study. In: Electromagnetic Fields and Waves (Chapter 3). IntechOpen. https://doi.org/10.5772/intechopen.84704.

Takegaki J., Ogasawara R., Tamura Y., Takagi R., Arihara Y., Tsutaki A., Nakazato K., Ishii N. (2017) Repeated bouts of resistance exercise with short recovery periods activates mTOR signaling, but not protein synthesis, in mouse skeletal muscle. Physiological Reports; 5(22):e13515. https://doi.org/10.14814/phy2.13515.

Tong X., Li Y., Zhang H., Wang L. (2024) Application of the effect of nonthermal technologies on the oxidation of proteins and lipids in pigeon meat during chilled storage. Journal of Food Biochemistry; 48(1):e6696954. https://doi.org/10.1155/2024/6696954.

Wang W., Zhao D., Li K., Xiang Q., Bai Y. (2021) Effect of UVC light-emitting diodes on pathogenic bacteria and quality attributes of chicken breast. Journal of Food Protection; 84(10):1765–1771. https://doi.org/10.4315/jfp-21-066.

Wang Z., Tu J., Zhou H., Lu A., Xu B. (2021) A comprehensive insight into the effects of microbial spoilage, myoglobin autoxidation, lipid oxidation, and protein oxidation on the discoloration of rabbit meat during retail display. Meat Science; 172:108359. https://doi.org/10.1016/j.meatsci.2020.108359.

Yakymenko I., Sidorik E., Kyrylenko S., Chekhun V. (2011) Long-term exposure to microwave radiation provokes cancer growth: evidence from radars and mobile communication systems. Experimental Oncology; 33(2):62–70. https://dspace.nuft.edu.ua/handle/123456789/15577.

You Y., Zhang Y., Li X., Wang J. (2024) Effect of gamma irradiation on microbial growth, physicochemical properties, and non-volatile flavour of chicken sausages during storage. International Journal of Food Science & Technology; 59(4):1234–1245. https://doi.org/10.1111/ijfs.16932.

Zhang Y., Ding J,. Duan W., Fan H., Zhang J. (2016) Low frequency pulsed electromagnetic field promotes C2C12 myoblasts proliferation via activation of MAPK/ERK pathway. Biochemical and Biophysical Research Communications; 478(3):1050–1056. https://doi.org/10.1016/j.bbrc.2016.09.044.

Zymantiene J., Kairyte A., Simaite J. (2020) Effect of electromagnetic field exposure on mouse brain morphological and histopathological profiling. Journal of Veterinary Research; 64(2):319–324. https://doi.org/10.2478/jvetres-2020-0030.

##submission.downloads##

Опубліковано

2025-07-03

Як цитувати

Просяний, С., Горюк, Ю., & Свінціцька, О. (2025). Вплив неіонізуючої радіації на кількісні та якісні показники м’ясної продукції курей. One Health Journal, 3(IV), 24–32. https://doi.org/10.31073/onehealthjournal2025-IV-04

Номер

Розділ

Здоров’я та благополуччя, засоби захисту тварин