Характеристика збудника, епізоотологічні особливості, клінічні ознаки, діагностика та профілактика хвороби Ніпа (оглядова стаття)

Автор(и)

  • Л. Корнієнко Державний науково-дослідний інститут з лабораторної діагностики та ветеринарно-санітарної експертизи, Київ, Україна; Державний науково-дослідний інститут з лабораторної діагностики та ветеринарно-санітарної експертизи, Київ, Україна; Державний науково-дослідний інститут з лабораторної діагностики та ветеринарно-санітарної експертизи, Київ, Україна; Державний науково-дослідний інститут з лабораторної діагностики та ветеринарно-санітарної експертизи, Київ, Україна; Державний науково-дослідний інститут з лабораторної діагностики та ветеринарно-санітарної експертизи, Київ, Україна; Державний науково-дослідний інститут з лабораторної діагностики та ветеринарно-санітарної експертизи, Київ, Україна https://orcid.org/0000-0001-6832-0789
  • М. Карпуленко Державний науково-дослідний інститут з лабораторної діагностики та ветеринарно-санітарної експертизи, Київ, Україна https://orcid.org/0000-0001-8982-9031
  • В. Куликова Державний науково-дослідний інститут з лабораторної діагностики та ветеринарно-санітарної експертизи, Київ, Україна https://orcid.org/0009-0008-8827-030X
  • О. Матвієнко Державний науково-дослідний інститут з лабораторної діагностики та ветеринарно-санітарної експертизи, Київ, Україна https://orcid.org/0009-0008-4147-7709
  • Г. Київська Державний науково-дослідний інститут з лабораторної діагностики та ветеринарно-санітарної експертизи, Київ, Україна https://orcid.org/0000-0002-2390-8498
  • О. Лисюк Державний науково-дослідний інститут з лабораторної діагностики та ветеринарно-санітарної експертизи, Київ, Україна https://orcid.org/0009-0009-9940-020X

DOI:

https://doi.org/10.31073/onehealthjournal20256-I-01

Ключові слова:

хвороба Ніпа, Paramyxoviridae, епізоотична ситуація, фактори розповсюдження збудника, діагностика, заходи боротьби, профілактика та контроль

Анотація

Описано результати аналізу закордонних наукових літературних джерел щодо епізоотичної ситуації емерджентного зоонозного захворювання – хвороби Ніпа. Представлено вірусологічні, серологічні та молекулярно-генетичні властивості вірусу, який належить до родини Paramyxoviridae підродини Paramyxovirinae рід Henipavirus. Висвітлено будову геному, що складається із шести генів: N, P, M, F, G і L; це білки: нуклеопротеїн (np), фосфопротеїн (php), матричний білок (mp), злиття (fp), глікопротеїн (gp), велика РНК-полімераза (rnp.). Розкрито здатність збудника добре розмножуватись на різних первинних і перещеплюваних лініях культур клітин ссавців. Дослідження з культурою Vero дають можливість отримати в першому пасажі ЦПД на 3–6 добу, після попередньої адаптації – через 24–48 год. Основними резервуарними господарями для вірусу Ніпа є фруктові кажани P. vampyrus, P. hypomelanus, P. medius (раніше P. giganteus) та P. lylei, тоді як P. poliocephalus заражались експериментально. Вірус має здатність інфікувати свиней, людей, велику рогату худобу, кіз, кішок, собак, коней. Природньо інфікуються переважно свині, саме від них збудник передається людям. Передача збудника хвороби від кажанів іншим господарям відбувається за рахунок виділення вірусу зі слиною й сечею, останні забруднюють їжу і джерела води, які стають чинниками передачі вірусу і створюються можливості для передачі збудника іншим тваринам. Менше 10% пацієнтів передають вірус іншим людям, причому більшість випадків передачі, як вважається, відбувається на пізніх стадіях захворювання, особливо від тих, хто має респіраторні ознаки. Рівень летальності під час значних спалахів коливався від 38% до приблизно 75%. Васкуліти які виникають за цього захворювання показують, що клітинами-мішенями для вірусу є судини, сильному ураженню піддається центральна нервова система, легені, нирки. Під час патогістологічних досліджень виявляють геморагічний або некротичний альвеоліт, легеневий набряк і аспіраційну пневмонію. Внутрішньоальвеолярні запальні клітини, іноді багатоядерні гігантські клітини також виявляються в уражених альвеолярних тканинах. Діагноз ставлять на основі епідеміологічних, клінічних, патолого-анатомічних та лабораторних методах досліджень. Із урахуванням світового досвіду обґрунтовано заходи боротьби, профілактики та контролю з цим захворюванням.

Посилання

Daszak P., Zambrana-Torrelio C., Bogich T. L., Fernandez M., Epstein J. H., Murray K. A., Hamilton H. (2013). Interdisciplinary approaches to understanding disease emergence: the past, present, and future drivers of Nipah virus emergence. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America, 110 (Suppl 1), 3681–3688. https://doi.org/10.1073/pnas.1201243109

Weingartl H. M., Berhane Y., Caswell J. L., Loosmore S., Audonnet J. C., Roth J. A., Czub M. (2006). Recombinant nipah virus vaccines protect pigs against challenge. Journal of virology, 80(16), 7929–7938. https://doi.org/10.1128/JVI.00263-06

Broder C. C. (2012a). Henipavirus outbreaks to antivirals: the current status of potential therapeutics. Current opinion in virology, 2(2), 176–187. https://doi.org/10.1016/j.coviro.2012.02.016

Broder C. C., Geisbert T. W., Xu K., Nikolov D. B., Wang L. F., Middleton D., Pallister J., Bossart K. N. (2012b). Immunization strategies against henipaviruses. Current topics in microbiology and immunology, 359, 197–223. https://doi.org/10.1007/82_2012_213

Kulkarni D. D., Tosh C., Venkatesh G., Senthil Kumar D. (2013). Nipah virus infection: current scenario. Indian journal of virology : an official organ of Indian Virological Society, 24(3), 398–408. https://doi.org/10.1007/s13337-013-0171-y

Chua K. B., Bellini W. J., Rota P. A., Harcourt B. H., Tamin A., Lam S. K., Ksiazek T. G., Rollin P. E., Zaki S. R., Shieh W., Goldsmith C. S., Gubler D. J., Roehrig J. T., Eaton B., Gould A. R., Olson J., Field H., Daniels P., Ling A. E., Peters C. J., Mahy B. W. (2000). Nipah virus: a recently emergent deadly paramyxovirus. Science (New York, N.Y.), 288(5470), 1432–1435. https://doi.org/10.1126/science.288.5470.1432

Wong S. J., Boyle R. H., Demarest V. L., Woodmansee A. N., Kramer L. D., Li H., Drebot M., Koski R. A., Fikrig E., Martin D. A., Shi P. Y. (2003). Immunoassay targeting nonstructural protein 5 to differentiate West Nile virus infection from dengue and St. Louis encephalitis virus infections and from flavivirus vaccination. Journal of clinical microbiology, 41(9), 4217–4223. https://doi.org/10.1128/JCM.41.9.4217-4223.2003

Middleton D. J., Westbury H. A., Morrissy C. J., van der Heide B. M., Russell G. M., Braun M. A., Hyatt A. D. (2002). Experimental Nipah virus infection in pigs and cats. Journal of comparative pathology, 126(2–3), 124–136. https://doi.org/10.1053/jcpa.2001.0532

Mohd Nor M. N., Gan C. H., Ong B. L. (2000). Nipah virus infection of pigs in peninsular Malaysia. Revue scientifique et technique (International Office of Epizootics), 19(1), 160–165. https://doi.org/10.20506/rst.19.1.1202

Chua K. B. (2003). Nipah virus outbreak in Malaysia. Journal of clinical virology : the official publication of the Pan American Society for Clinical Virology, 26(3), 265–275. https://doi.org/10.1016/s1386-6532(02)00268-8

Wong K. T., Ong K. C. (2011). Pathology of acute henipavirus infection in humans and animals. Pathology research international, 2011, 567248. https://doi.org/10.4061/2011/567248

Goh K. J., Tan C. T., Chew N. K., Tan P. S., Kamarulzaman A., Sarji S. A., Wong K. T., Abdullah B. J., Chua K. B., Lam S. K. (2000). Clinical features of Nipah virus encephalitis among pig farmers in Malaysia. The New England journal of medicine, 342(17), 1229–1235. https://doi.org/10.1056/NEJM200004273421701

Chadha M. S., Comer J. A., Lowe L., Rota P. A., Rollin P. E., Bellini W. J., Ksiazek T. G., Mishra A. (2006). Nipah virus-associated encephalitis outbreak, Siliguri, India. Emerging Infectious Diseases, 12(2), 235–240. https://doi.org/10.3201/eid1202.051247

Chua K. B., Lam S. K., Goh K. J., Hooi P. S., Ksiazek T. G., Kamarulzaman A., Olson J., Tan C. T. (2001). The presence of Nipah virus in respiratory secretions and urine of patients during an outbreak of Nipah virus encephalitis in Malaysia. The Journal of Infection, 42(1), 40–43. https://doi.org/10.1053/jinf.2000.0782

Lo M. K., Miller D., Aljofan M., Mungall B. A., Rollin P. E., Bellini W. J., Rota P. A. (2010). Characterization of the antiviral and inflammatory responses against Nipah virus in endothelial cells and neurons. Virology, 404(1), 78–88. https://doi.org/10.1016/j.virol.2010.05.005

Pernet O., Wang Y. E., Lee B. (2012). Henipavirus receptor usage and tropism. Current Topics in Microbiology and Immunology, 359, 59–78. https://doi.org/10.1007/82_2012_222

Mathieu C., Pohl C., Szecsi J., Trajkovic-Bodennec S., Devergnas S., Raoul H., Cosset F. L., Gerlier D., Wild T. F., Horvat B. (2011). Nipah virus uses leukocytes for efficient dissemination within a host. Journal of Virology, 85(15), 7863–7871. https://doi.org/10.1128/JVI.00549-11

Negrete O. A., Wolf M. C., Aguilar H. C., Enterlein S., Wang W., Muhlberger E., Su S. V., Bertolotti-Ciarlet A., Flick R., Lee B. (2006). Two key residues in ephrinB3 are critical for its use as an alternative receptor for Nipah virus. PLoS Pathogens, 2(2), e7. https://doi.org/10.1371/journal.ppat.0020007

Wong K. T., Shieh W. J., Kumar S., Norain K., Abdullah W., Guarner J., Goldsmith C. S., Chua K. B., Lam S. K., Tan C. T., Goh K. J., Chong H. T., Jusoh R., Rollin P. E., Ksiazek T. G., Zaki S. R., Nipah Virus Pathology Working Group (2002). Nipah virus infection: pathology and pathogenesis of an emerging paramyxoviral zoonosis. The American Journal of Pathology, 161(6), 2153–2167. https://doi.org/10.1016/S0002-9440(10)64493-8

Sazzad H. M., Hossain M. J., Gurley E. S., Ameen K. M., Parveen S., Islam M. S., Faruque L. I., Podder G., Banu S. S., Lo M. K., Rollin P. E., Rota P. A., Daszak P., Rahman M., Luby S. P. (2013). Nipah virus infection outbreak with nosocomial and corpse-to-human transmission, Bangladesh. Emerging Infectious Diseases, 19(2), 210–217. https://doi.org/10.3201/eid1902.120971

Harcourt B. H., Lowe L., Tamin A., Liu X., Bankamp B., Bowden N., Rollin P. E., Comer J. A., Ksiazek T. G., Hossain M. J., Gurley E. S., Breiman R. F., Bellini W. J., Rota P. A. (2005). Genetic characterization of Nipah virus, Bangladesh, 2004. Emerging Infectious Diseases, 11(10), 1594–1597. https://doi.org/10.3201/eid1110.050513

Chua K. B., Bellini W. J., Rota P. A., Harcourt B. H., Tamin A., Lam S. K., Ksiazek T. G., Rollin P. E., Zaki S. R., Shieh W., Goldsmith C. S., Gubler D. J., Roehrig J. T., Eaton B., Gould A. R., Olson J., Field H., Daniels P., Ling A. E., Peters C. J., Mahy B. W. (2000). Nipah virus: a recently emergent deadly paramyxovirus. Science, 288(5470), 1432–1435. https://doi.org/10.1126/science.288.5470.1432

Gurley E. S., Montgomery J. M., Hossain M. J., Bell M., Azad A. K., Islam M. R., Molla M. A., Carroll D. S., Ksiazek T. G., Rota P. A., Lowe L., Comer J. A., Rollin P., Czub M., Grolla A., Feldmann H., Luby S. P., Woodward J. L., Breiman R. F. (2007). Person-to-person transmission of Nipah virus in a Bangladeshi community. Emerging Infectious Diseases, 13(7), 1031–1037. https://doi.org/10.3201/eid1307.061128

Mungall B. A., Middleton D., Crameri G., Halpin K., Bingham J., Eaton B. T., Broder C. C. (2007). Vertical transmission and fetal replication of Nipah virus in an experimentally infected cat. The Journal of Infectious Diseases, 196(6), 812–816. https://doi.org/10.1086/520818

Middleton D. J., Westbury H. A., Morrissy C. J., van der Heide B. M., Russell G. M., Braun M. A., Hyatt A. D. (2002). Experimental Nipah virus infection in pigs and cats. Journal of Comparative Pathology, 126(2–3), 124–136. https://doi.org/10.1053/jcpa.2001.0532

Centers for Disease Control and Prevention (1999). Outbreak of Hendra-like virus—Malaysia and Singapore, 1998–1999. MMWR. Morbidity and Mortality Weekly Report, 48(13), 265–269.

Mills J. N., Alim A. N., Bunning M. L., Lee O. B., Wagoner K. D., Amman B. R., Stockton P. C., Ksiazek T. G. (2009). Nipah virus infection in dogs, Malaysia, 1999. Emerging Infectious Diseases, 15(6), 950–952. https://doi.org/10.3201/eid1506.080453

Hsu V. P., Hossain M. J., Parashar U. D., Ali M. M., Ksiazek T. G., Kuzmin I., Niezgoda M., Rupprecht C., Bresee J., Breiman R. F. (2004). Nipah virus encephalitis reemergence, Bangladesh. Emerging Infectious Diseases, 10(12), 2082–2087. https://doi.org/10.3201/eid1012.040701

Montgomery J. M., Hossain M. J., Gurley E., Carroll D. S., Croisier A., Bertherat E., Asgari N., Formenty P., Keeler N., Comer J., Bell M. R., Akram K., Molla A. R., Zaman K., Islam M. R., Wagoner K., Mills J. N., Rollin P. E., Ksiazek T. G., Breiman R. F. (2008). Risk factors for Nipah virus encephalitis in Bangladesh. Emerging Infectious Diseases, 14(10), 1526–1532. https://doi.org/10.3201/eid1410.060507

Luby S. P., Rahman M., Hossain M. J., Blum L. S., Husain M. M., Gurley E., Khan R., Ahmed B. N., Rahman S., Nahar N., Kenah E., Comer J. A., Ksiazek T. G. (2006). Foodborne transmission of Nipah virus, Bangladesh. Emerging Infectious Diseases, 12(12), 1888–1894. https://doi.org/10.3201/eid1212.060732

Yadav P. D., Raut C. G., Shete A. M., Mishra A. C., Towner J. S., Nichol S. T., Mourya D. T. (2012). Detection of Nipah virus RNA in fruit bat (Pteropus giganteus) from India. The American Journal of Tropical Medicine and Hygiene, 87(3), 576–578. https://doi.org/10.4269/ajtmh.2012.11-0416

Newman S. H., Field H. E., de Jong C. E. (eds.) (2011). Investigating the role of bats in emerging zoonoses: balancing ecology, conservation and public health interests. FAO.

Chong H. T., Abdullah S., Tan C. T. (2009). Nipah virus and bats. Neurology Asia, 14, 73–76.

Middleton D. J., Morrissy C. J., van der Heide B. M., Russell G. M., Braun M. A., Westbury H. A., Halpin K., Daniels P. W. (2007). Experimental Nipah virus infection in pteropid bats (Pteropus poliocephalus). Journal of Comparative Pathology, 136(4), 266–272. https://doi.org/10.1016/j.jcpa.2007.03.002

Middleton D. J., Weingartl H. M. (2012). Henipaviruses in their natural animal hosts. Current Topics in Microbiology and Immunology, 359, 105–121. https://doi.org/10.1007/82_2012_210

Drexler J. F., Corman V. M., Gloza-Rausch F., Seebens A., Annan A., Ipsen A., Kruppa T., Muller M. A., Kalko E. K., Adu-Sarkodie Y., Oppong S., Drosten C. (2009). Henipavirus RNA in African bats. PLoS One, 4(7), e6367. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0006367

Hasebe F., Thuy N. T., Inoue S., Yu F., Kaku Y., Watanabe S., Akashi H., Dat D. T., Mai L. T. Q., Morita K. (2012). Serologic evidence of Nipah virus infection in bats, Vietnam. Emerging Infectious Diseases, 18(3), 536–537. https://doi.org/10.3201/eid1803.111121

Li Y., Wang J., Hickey A. C., Zhang Y., Li Y., Wu Y., Zhang H., Yuan J., Han Z., McEachern J., Broder C. C., Wang L. F., Shi Z. (2008). Antibodies to Nipah or Nipah-like viruses in bats, China. Emerging Infectious Diseases, 14(12), 1974–1976. https://doi.org/10.3201/eid1412.080359

Iehle C., Razafitrimo G., Razainirina J., Andriaholinirina N., Goodman S. M., Faure C., Georges-Courbot M. C., Rousset D., Reynes J. M. (2007). Henipavirus and Tioman virus antibodies in pteropodid bats, Madagascar. Emerging Infectious Diseases, 13(1), 159–161. https://doi.org/10.3201/eid1301.060791

Sendow I., Ratnawati A., Taylor T., Adjid R. M., Saepulloh M., Barr J., Wong F., Daniels P., Field H. (2013). Nipah virus in the fruit bat (Pteropus vampyrus) in Sumatera, Indonesia. PLoS One, 8(7), e69544. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0069544

Epstein J. H., Prakash V., Smith C. S., Daszak P., McLaughlin A. B., Meehan G., Field H. E., Cunningham A. A. (2008). Henipavirus infection in fruit bats (Pteropus giganteus), India. Emerging Infectious Diseases, 14(8), 1309–1311. https://doi.org/10.3201/eid1408.071492

Sharma P., Rai M. (2020). Population status of Indian flying fox (Pteropus giganteus) in urban Guwahati, Assam, India: a case study. Applied Ecology and Environmental Sciences, 8(5), 287–293. https://doi.org/10.12691/aees-8-5-16

Wacharapluesadee S., Lumlertdacha B., Boongird K., Wanghongsa S., Chanhome L., Rollin P., Stockton P., Rupprecht C. E., Ksiazek T. G., Hemachudha T. (2005). Bat Nipah virus, Thailand. Emerging Infectious Diseases, 11(12), 1949–1951. https://doi.org/10.3201/eid1112.050613

Reynes J. M., Counor D., Ong S., Faure C., Seng V., Molia S., Walston J., Georges-Courbot M. C., Deubel V., Sarthou J. L. (2005). Nipah virus in Lyle's flying foxes, Cambodia. Emerging Infectious Diseases, 11(7), 1042–1047. https://doi.org/10.3201/eid1107.041350

Chua K. B., Chua B. H., Wang C. W. (2002). Anthropogenic deforestation, El Nino and the emergence of Nipah virus in Malaysia. The Malaysian Journal of Pathology, 24(1), 15–21.

Breed A. C., Meers J., Sendow I., Bossart K. N., Barr J. A., Smith I., Wacharapluesadee S., Wang L., Field H. E. (2013). The distribution of henipaviruses in Southeast Asia and Australasia: is Wallace's line a barrier to Nipah virus? PLoS One, 8(4), e61316. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0061316

Breed A. C., Field H. E., Epstein J. H., Daszak P. (2006). Emerging henipaviruses and flying foxes – conservation and management perspectives. Biological Conservation, 131(2), 211–220. https://doi.org/10.1016/j.biocon.2006.04.007

Arankalle V. A., Bandyopadhyay B. T., Ramdasi A. Y., Jadi R., Patil D. R., Rahman M., Majumdar M., Banerjee P. S., Hati A. K., Goswami R. P., Neogi D. K., Mishra A. C. (2011). Genomic characterization of Nipah virus, West Bengal, India. Emerging Infectious Diseases, 17(5), 907–909. https://doi.org/10.3201/eid1705.100968

Chadha M. S., Comer J. A., Lowe L., Rota P. A., Rollin P. E., Bellini W. J., Ksiazek T. G., Mishra A. (2006). Nipah virus-associated encephalitis outbreak, Siliguri, India. Emerging Infectious Diseases, 12(2), 235–240. https://doi.org/10.3201/eid1202.051247

Paton N. I., Leo Y. S., Zaki S. R., Auchus A. P., Lee K. E., Ling A. E., Chew S. K., Ang B., Rollin P. E., Umapathi T., Sng I., Lee C. C., Lim E., Ksiazek T. G. (1999). Outbreak of Nipah-virus infection among abattoir workers in Singapore. The Lancet, 354(9186), 1253–1256. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(99)04379-2

Marianneau P., Guillaume V., Wong T., Badmanathan M., Looi R. Y., Murri S., Loth P., Tordo N., Wild T. F., Horvat B., Contamin H. (2010). Experimental infection of squirrel monkeys with Nipah virus. Emerging Infectious Diseases, 16(3), 507–510. https://doi.org/10.3201/eid1603.091346

Geisbert T. W., Daddario-DiCaprio K. M., Hickey A. C., Smith M. A., Chan Y. P., Wang L. F., Mattapallil J. J., Geisbert J. B., Bossart K. N., Broder C. C. (2010). Development of an acute and highly pathogenic nonhuman primate model of Nipah virus infection. PLoS One, 5(5), e10690. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0010690

Torres-Velez F. J., Shieh W. J., Rollin P. E., Morken T., Brown C., Ksiazek T. G., Zaki S. R. (2008). Histopathologic and immunohistochemical characterization of Nipah virus infection in the guinea pig. Veterinary Pathology, 45(4), 576–585. https://doi.org/10.1354/vp.45-4-576

Middleton D. J., Westbury H. A., Morrissy C. J., van der Heide B. M., Russell G. M., Braun M. A., Hyatt A. D. (2002). Experimental Nipah virus infection in pigs and cats. Journal of Comparative Pathology, 126(2–3), 124–136. https://doi.org/10.1053/jcpa.2001.0532

Tamin A., Harcourt B. H., Lo M. K., Roth J. A., Wolf M. C., Lee B., Weingartl H., Audonnet J. C., Bellini W. J., Rota P. A. (2009). Development of a neutralization assay for Nipah virus using pseudotype particles. Journal of Virological Methods, 160(1–2), 1–6. https://doi.org/10.1016/j.jviromet.2009.02.025

Yob J. M., Field H., Rashdi A. M., Morrissy C., van der Heide B., Rota P., bin Adzhar A., White J., Daniels P., Jamaluddin A., Ksiazek T. (2001). Nipah virus infection in bats (order Chiroptera) in peninsular Malaysia. Emerging Infectious Diseases, 7(3), 439–441. https://doi.org/10.3201/eid0703.010312

Chua K. B., Goh K. J., Wong K. T., Kamarulzaman A., Tan P. S., Ksiazek T. G., Zaki S. R., Paul G., Lam S. K., Tan C. T. (1999). Fatal encephalitis due to Nipah virus among pig-farmers in Malaysia. The Lancet, 354(9186), 1257–1259. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(99)04299-3

Lam S. K., Chua K. B. (2002). Nipah virus encephalitis outbreak in Malaysia. Clinical Infectious Diseases, 34(Suppl 2), S48–S51. https://doi.org/10.1086/338818

Chan Y. P., Chua K. B., Koh C. L., Lim M. E., Lam S. K. (2001). Complete nucleotide sequences of Nipah virus isolates from Malaysia. Journal of General Virology, 82(9), 2151–2155. https://doi.org/10.1099/0022-1317-82-9-2151

Harcourt B. H., Tamin A., Ksiazek T. G., Rollin P. E., Anderson L. J., Bellini W. J., Rota P. A. (2000). Molecular characterization of Nipah virus, a newly emergent paramyxovirus. Virology, 271(2), 334–349. https://doi.org/10.1006/viro.2000.0340

Harcourt B. H., Tamin A., Halpin K., Ksiazek T. G., Rollin P. E., Bellini W. J., Rota P. A. (2001). Molecular characterization of the polymerase gene and genomic termini of Nipah virus. Virology, 287(1), 192–201. https://doi.org/10.1006/viro.2001.1026

Chua K. B. (2010). Epidemiology, surveillance and control of Nipah virus infections in Malaysia. The Malaysian Journal of Pathology, 32(2), 69–73.

Center for Food Security and Public Health (2025). Nipah virus infection (Nipah virus encephalitis, porcine respiratory and encephalitis syndrome, porcine respiratory and neurologic syndrome, barking pig syndrome).

Anderson D., Wang L. (2011). The biology of paramyxoviruses. In: New and Emerging Paramyxoviruses, 435–458.

Daniels P., Ksiazek T., Eaton B. T. (2001). Laboratory diagnosis of Nipah and Hendra virus infections. Microbes and Infection, 3(4), 289–295. https://doi.org/10.1016/S1286-4579(01)01382-X

Tanimura N., Imada T., Kashiwazaki Y., Sharifah S. H. (2006). Distribution of viral antigens and development of lesions in chicken embryos inoculated with Nipah virus. Journal of Comparative Pathology, 135(2–3), 74–82. https://doi.org/10.1016/j.jcpa.2006.05.001

Lo M. K., Rota P. A. (2008). The emergence of Nipah virus, a highly pathogenic paramyxovirus. Journal of Clinical Virology, 43(4), 396–400. https://doi.org/10.1016/j.jcv.2008.08.007

##submission.downloads##

Опубліковано

2026-03-17

Як цитувати

Корнієнко, Л., Карпуленко, М., Куликова, В., Матвієнко, О., Київська, Г., & Лисюк, О. (2026). Характеристика збудника, епізоотологічні особливості, клінічні ознаки, діагностика та профілактика хвороби Ніпа (оглядова стаття). One Health Journal, 4(II), 5–21. https://doi.org/10.31073/onehealthjournal20256-I-01

Номер

Розділ

Емерджентні хвороби, біобезпека та Єдине здоров’я

Статті цього автора (авторів), які найбільше читають